E premte, 14.12.2018
Impresum - Marketing - Arkiva - Kontakt

Yll Press

Po vjen nusja, u dëgjua një zë! Si me magnet dy çuna të rinj filluan shtrimin e një sixhadeje të kuqe me trëndafila të bardhë, që nga poltroni ku do rrinin çifti dhe deri tek hyrja e lokalit jashtë. Pra rreth 50 metër. Dy çunat hidhnin në sixhade trëndafila, karafila, manxuranë....
Një dasmë e rrallë çame në Xhafzotaj












U martua Altini, vëllai i këngëtares së mirënjohur Enkeljda Alushi dhe nipi i këngëtarit çam Hysni Alushi. Dasma u bë në Xhafzotaj, jo në Durrës, ku banojnë të rinjtë. Jo më kot, Fatmiri, babai i Altinit dhe Enkeljdës e bëri në këtë vend, pasi donin qetësi, larg zhurmës së makinave në Durrës, Donte të bënte një dasmë tipike çame, me të gjitha traditat e hershme, që ai i kishte dëgjuar nga babai, nëna apo lexuar kohë të tëra mes librave për Çamërinë. Dhe në dasmë thuajse të gjithë ishin çamë. Jo se ai nuk i do labët, malësorët, kosovarët, (pasi Enkelejda në Kosovë është martuar), por këtë herë donte të bënte një dasmë ndryshe, të cilën ta shijonte deri në fund, çamçe. Pasi donte të çonte në fund një amanet të babait të tij “Djalin dua të ma martosh me të gjitha ceremonitë e dasmës karakteristike çame”. Dhe ambienti i lokalit, orkestra, këngëtarët, flisnin të gjithë çamçe.
Hyrja

Tek dera e lokalit prisnin babai, gjyshja, nëna e Altinit por dhe një vajzë e vogël me një shportë në dorë, ku shporta brenda kishe bonbone, çokollata, karamele. Ëmbëlsira ! Kështu e ka tradita çame. Ja, futet i ftuari i parë. Sa bujt ai tek dera e lokalit, fillon dhe klarineta e klarinetistit të talentuar Agim Omeri. Pra, fillon pritja e të ftuarve me këngën “Çamëri na mori malli”. E këndon i mirënjohuri Hysni Alushi, vëllai i Ftamir Alushit Një këngë plot temp, ritëm, vrull, emocion. Një këngë që të shtang, të rrëqeth, sa nga muzika po aq dhe nga teksti. Një këngë që ta sjell kaq afër Çamërinë sikur të jesh mes saj dhe ta bësh aty dasmën. Hysniu, ishte bërë një me këngën. Lëviste, mbyllte sytë, lotonte, përqafonte, këndonte.

Orkestra me 4 vegla muzikore, klarineta e padiskutuar e Agimit, një violinë, një def, fizarmonikë. Lokali dukej sikur do shembej nga këto tinguj magjikë. Të ftuarit nën ritmin e tingujve të këngës, pasi takonin të zotët e shtëpisë ndalonin tek vajza e vogël bukuroshe, dhe merrnin nga një bonbone apo karamele duke kënduar, sigurisht. Ajo bukuroshe dukej si manxuranë Çamërie, sepse të ftuarit dukej se i merrnin erë kur ajo u zgjaste shportën me ëmbëlsira. Pasi sipas traditës është gëzim dhe gëzimi do ëmbëlsi, dashuri dhe ëmbëlsira e jep këtë. Dasma është një ëmbëlsi hyjnore dhe jep ëmbëlsira që kështu të jetë gjithë jeta e çiftit të ri e ëmbël, sheqer. Shporta ishte zbukuruar me dantella tipike çame, por dhe me një flamur të kuq të vogël dhe një hartë të Çamërisë. Dasmat në Çamëri fillojnë me ëmbëlsirë dhe mbarojnë me ëmbëlsirë. Pasi merrnin dhe ëmbëlsirën të ftuarit zinin vendet e caktuara me përpikmëri. Kënga vazhdoi sa të ftuarit zunë vendet, ku deri në atë moment ata këndonin së bashku me këngëtarin, xhaxhanë e dhëndrit. Pasi të ftuarit u ulën të gjithë në vendet e tyre, kënga pushoi. Për disa minuta heshtje. Askush s’merrte guximin të fliste asnjë fjalë pas asaj kënge që të magjepste.

Por….

Pas pak çastesh heshtjeje babai i dhëndrit, Fatmiri, uroj të pranishmëve mirëseardhjen. Fill pas mirëseardhjes orkestra filloi muzikën e valles çamiko. E hoqi babai i dhëndrit. Atmosfera ndryshoi sërishmi. Vallja çamiko. Edhe sot kjo valle kërcehet në Greqi, pa i ndryshuar asgjë në emërtim “çamiko”. Një valle e shtruar si pogonisho. E ëmbël, e qetë, si valët e detit në prag pranvere, pastaj dalëngadalë tempi rritet sa duket sikur klarineta merr zjarr. Gjëmon lokali. Vallja duket se merr krahë. Radhët e valltarëve shtohen. Për minuta të tëra çamikoja ka hedhur tjetër atmosferë tek të pranishmit. Shami që tunden në erë, thirrjet hopa, hidhu, ndryshonin tempin dhe ritmin e valles…

Befasia

Po vjen nusja, u dëgjua një zë! Si me magnet dy çuna të rinj filluan shtrimin e një sixhadeje të kuqe me trëndafila të bardhë, që nga poltroni ku do rrinin çifti dhe deri tek hyrja e lokalit jashtë. Pra rreth 50 metër. Dy çunat hidhnin në sixhade trëndafila, karafila, manxuranë. Orkestra filloi këngën
Jam një djalë nga Çamëria
Që më rriti Shqipëria….
O ju djemtë e Çamërisë
Kudo që rrini e jetoni
Amaneti perëndisë
Çamërinë mos e harroni

Ishte pikë tjetër kulmore. Të gjithë në këmbë. Të gjithë këndonin me sytë nga hyrja e lokalit. Dhe ja befasia... të gjithë prisnin dhëndrin me nusen të veshur me kostum, kravatë dhe me vello... Ata... Si? Ç’kishin veshur vallë?! Kostum popullor tradicional çam. Dhëndëri një këmishë bardhë të hapur në gjoks, në qylaf të vogël të bardhë me një xhufkë lart, një jelek ngjyrë vishnje me të bardhë anash, ku mbrapa ishte qëndisur shqiponja më dy krena. Një fustanellë si e suljoteve.

Një palë papuçe me majë me xhufkë. Nusja një këmishë të bardhë dhe mbi të një fustan të gjatë deri në tokë si ngjyra e jelekut të dhëndrit. Në ballë një kurorë qëndisjesh me motive çame, ku mbizotëronte ngjyra vishnje e kuqe dhe e bardhë. Dukej si një princeshë e dalë nga sarajet e bukura të Filatit. Askush nuk e priste këtë lloj veshje. Të gjithë të pranishmit për disa minuta heshtën dhe pse klarineta vazhdonte magjinë e saj.

Kur çifti kishte ecur në gjysmë të rrugës drejt altarit vetëm atëherë u kujtuan të duartrokisnin. Në këtë moment duartrokitjesh mikrofonin e merr Enkejljda. Kënga mori vrull. Entusiazmi ndërroi fytyrë. Pasi bëri një rrotullim në altar nusja e para me një krah trëndafilash të bardhë dhe të kuq filloi të shpërndajë ato tavolinë më tavolinë. Mes këngës dhe duartrokitjeve ajo parakaloi si në një paradë ushtarake. Dhe të ftuarit filluan të hedhin mbi kokat e çiftit lule, trëndafila, borzilokë. Një mori e pafund lulesh e ndërsjellët. Dhe Enkeljda ja mori këngës

Aq e bukur ish shejtania
Sa më la natën pa gjumë
Kushedi se ç’të bën çamja
Le të vij e ja them unë

Vargje brilante...pa koment...Populli i ka bërë himn këto vargje dashurie të djalit çam si të jenë vargje profeti të poezisë . Pasi kërcyen dhe dolën foto me të pranishmit për rreth 2 orë, çifti doli sërishmi dhe u kthye, pas gjysmë ore, tashmë të veshur me kostum dhëndri dhe vello nusja. Një atmosferë që ndryshonte në çdo moment. Mes veshjes së re, të nuses dhe dhëndrit Enkelejda filloi këngën e shumëkërkuar..
O moj vashë e bukur
Ç’të solli kësaj ane
Kështu në të dukur
Borzilok e manxurane
dukesh çame e kaluar çame

Vallja e Osman Takës

Në mesin e dasmës, në mes të sallës rreshtohen 5 djem të rinj. Të gjithë të gjatë dhe elegant. Lastarë. Pritej çdo bënin. Por klarineta e Agim Osmanit filloi këngën valle të Osman Takës. Pastaj filluan të këndonin dhe Hysniu me Enkelejdën. Një valle tërë finesë. E bukur, tërheqëse, ashtu si dhe vargjet. Për 10 minuta djemtë e rinj çamë kërcenin dhe këndonin. Të gjithë të pranishmit shoqëronin me duartrokitje në këmbë. Një valle e vetmja në llojin e saj, ku të rinjtë po bënin të pamundurën ta përcillnin denjësisht... Ja vargjet e këngës valle...

Eh, mor Osman Taka,
Bir, Osman, me halle !
Vetëtin me kordhë,
Shkreptin me valle!

Ngrihesh si shqiponjë,
Bie si fajkua,
Papo shkel mbi truall,
Si sorkadh mbi thua,

Sikur do të thuash:
"Ka barut kjo tokë;
Rëndë po ta shkelësh,
Bën shaka me kokë!"

"Ç'bën ky rrënjëdalë, -
Turfullon valiu,-
Ç'e pandeh litarin?
Lodër çilimiu?"

Rreptas ti përdridhesh,
Porsi shakull ere!
Ç’i kujton halldupit
Pritat e limeret,

Pritat e asqerët,
Prerë e grirë strallit...
Hijen e meitit
Ç’i vërvite ballit!

Eh, mor Osman Taka,
Bir, Osman me halle ,
Një pasha dovleti
Vrave me një valle!

Dhe legjenda thotë se në kohën kur Osmani po hidhte vallen e vdekjes nga sarajet zbret vajza e tij e bukur si hyjneshë. Ndal dhe shikon Osmanë. Mustaqeli. I pashëm. Krenar. I gjatë. I bukur. Dhe tek hidhte vallen ajo shtangu. Një valle e gjallë. Plot elegancë. Elegancëëëëëëë..Osmani dukej sikur fluturonte. Sikur nuk shkelte në tokë, por këmbët i kushte pjellë të erës. Vallja ishte si një vegim për atë vajzë bukuroshe. I dukej se i riu nuk ishte bij toke, por i zbritur nga qielli për të mbjellë mrekulli. Të mbillte vallen e përjetësisë së tij dhe të befasisë së të pranishmëve. Kur këmbët e tij flakëronin në tokë dhe puthnin ajrin, ajo shtangej. Po ! Ra në dashuri. Ajo e dashuroi me vete pa i thënë gjë babait. Valiu e fali Osmanin pas valles. Atëherë kur ai do krihte balluket para litarit. S’kishte se ç’bënte. Ajo sish valle, por perëndia vetë e zbritur nga qielli në tokë.

Dhe pas saj

Ngrihet dhe kërcen çifti. Shami të djegura. Lule. Trëndafila. Lekë, dollarë, euro, shirita, Dukej se lokali do të merrte zjarr. Shokët e dhëndrit e zhveshën atë nga mesi e lart dhe e rrethuan me shirita …Një orë dukej se nuk ishe në lokal, por në një planet tjetër, ku ligj ishte kënga, gëzimi, hareja, përqafimet, trokitjet e gotave, klarineta magjike... Tavani nuk dukej po ndërronte ngjyrë sipas hedhjes në ajër të luleve, trëndafilave, shiritave, parave..
Kanë thënë për këngët dhe vallet çame:
Dritëro Agolli: Kur kërcehen vallet çame, koka të shkon në tavan.
Besim Zekthi: Vallet çame janë të jashtëzakonshme. Kudo që kemi shkuar, sidomos në Greqi, ato janë pritur me duartrokitje të stuhishme, duke na kthyer disa herë. Dhe mos harroni në Greqi.
Agim Krajka. Kënga dhe muzika çame është aristokrate.
/Albert Zholi, T.O/

Publikuar: 11.10.2009 | 21:58
Lexuar: 4351 herë
Printo PDF format Shto në,..

Komentet
izeti (15/10/2009 00:16:22) urime ciftit te ri u trashegofshin.ky tekst eshte per tu pershendetur se familja alushi me siguri do te ringjallin traditat e dasmes shqiptare.urime urime
entela (20/03/2010 00:23:43) na behet qejfin qe degjojme gezime te tilla,aq me teper per ne qe jemi cam.urime dhe trashegime

Ndalohet përdorimi i gjuhës denigruese dhe fjalëve ofenduese ndaj individëve dhe ndaj grupeve specifike, si dhe komentimet që s`kanë të bëjnë me temën e artikullit. Moderatorët mbajnë të drejtën e fshirjes së komenteve që thyejnë rregullat e komunikimit.
Emri:
Email adresa:
Komenti:















Developed by: Just5 Studio
Rss furnizime